در
نوشتار موجود سعی شده با نشان دادن سابقه ی تاریخی مهریه و شرایط وقوانین حاکم
برآن،فلسفه های احتمالی،ودلایل افزایش آن در عصر حاضر،خواننده را بیش از پیش با
این موضوع آشنا کرده،امید است که در نوشتارهای بعدی به جنبه های دیگر این موضوع
بپردازیم.
سابقه ی تاریخی مهریه به قبل از اسلام برمی گردد در آن
دوران در تمدن های مختلف به نام های متفاوت ودر قالب وقوانین مخصوص، هر قوم و
قبیله ای از این مفهوم استفاده می کرده، به عنوان نمونه: در تمدن بابل، مرد در
جريان زناشويي ملزم به پرداخت هديهاي به پدر دختر بود. در تمدن آشور مهر به عنوان
قيمت وبهاي زن،رواج داشته است، در مواردي از مجموع قوانين حمورابي نيز، مهر به
عنوان يكي از حقوق اختصاصي زن ذكر شده است.
ومطمئنا اسلام را نمی توان ابداع گر مهریه دانست،در حالی که
توانست آنرا از شیوه ی جاهلیت خود بیرون آورد وبرای آن قوانین جدیدی وضع کند.
در قرآن،و روایات مختلف از مهریه نام برده وبرای آن قوانین
در نظر گرفته شده است، برای نمونه:
وَءَاتُواْ النِّسَآءَ صَدُقَاتِهِنَّ نِحْلَةً
«بپردازيد به زنان،مهرهايشان را به صورت رايگان»
«وللمطلقات متاع بالمعروف حقّاً علي المتقين»
«براي زنان طلاق داده بايد عطيّهاي در حدّ عرف
ونيكو تعيين كرد اين حقي است كه بر پرهيزگاران مقرر شده است.»
مهریه در اسلام از اقسام مختلفی تشکیل شده وبرای
آن قوانین مختلفی وجود دارد،ولی یکی از مهمترین ویژه گی های آن به قصد پرداخت آن
بر میگردد که به عنوان هدیه و پیشکش است وبه خودزن تعلق می گیرد.
در
مورد قوانین مهریه در ادامه ی متن توضیحاتی داده می شود؟
تعیین
مهریه:
بطور معمول در اکثر روایات بر توافق زوج بر سر مهر تاکید
شده وحق دخالت دیگران را از آن برداشته اند ولی در عین حال در صورتی از این قانون
حق تفویض اختیار به دیگران در مورد تعیین میزان مهریه،وجود دارد.
مقدار مهریه
در مورد مقدار مهر در فقه اماميه دو نظريه وجود
دارد: برخي معتقدند كه مقدار مهر نبايد بيش از «مهرالسنة» باشد. امّا مشهور فقها
معتقدند مقدار مهر از نظر كمي وزيادي هيچ محدوديتي ندارد ولی رعايت مهر السنة
مستحب و زياد از آن مكروه است.
اسلام،مهريّه را وسيله ارزش گذاري زن نميداند
از اين رو كوشيده است نگرش به مهر را تغيير داده برای ارزش زن واستحكام خانواده
عوامل ديگري معرفي كند. از نگاه ديني،مهريه سنگين زن مايۀ شومي وبدقدمي اوست
وبرترين زنان كساني هستند كه خوبرو وكم مهراند.
فلسفه و دلایل بسیاری از دیگاه
های مختلف اجتماعی ،دینی ،عقلی برای مهریه برشمرده شده که بعضی از آنها که بشتر
قابل لمس ودرک می باشد را بطور اجمالی بررسی می کنیم.
در ادامه ی مطلب:
ادامه مطلب